Pleurotus spp. Cinsi Mantarların Yetiştiriciliği

  • Pleurotus spp.mantarlarının değişik türleri bulunmaktadır, bunlardan en çok bilinen ve kültür olarak üretimi yapılanlar Pleurotus ostreatus (İstiridye Mantarı, Kayın Mantarı veya Kavak Mantarı olarak da bilinir), Pleurotus citrinopileatus, Pleurotus pulmonarius, Pleurotus eryngii  türleridir.
  • Pleurotus türleri, doğal ortamda, ölü bitki artıkları üzerinde saprofit olarak; veya canlı bitkilerde, genellikle odunlarda parazit olarak yaşarlar. Lignin, selüloz ve hemiselülozları parçalayabilen özellikleriyle, kısmen ya da tamamen çürümüş, devrilmiş kayın, kavak, kızılağaç ve akça ağaç gibi pek çok ağaç kütükleri üzerinde doğal olarak kolayca yetişmektedir.
  • Pleurotus mantarlarının şapkaları, yetişme şartlarına ve tür özelliğine bağlı olarak 5-20 cm ve yelpaze ya da dil şeklindedir. Şapka kenarları içeriye doğru kıvrıktır.Lamellidir.
  • Sapın bağlantı yerinde çukur ve asimetriktir. Sap uzunluğu ışık yoğunluğuna göre değişir.
  • Genel olarak, kirli beyazdan gri, morumsu gri, gri-kahverengi, kahverengi, sarı, pembe ve beyaza kadar değişen renkleri mevcuttur.
  • Şapka eti ince, beyaz ve gevrektir.
  • Buket formunda midye yatakları şeklinde ortaya çıkarlar.
  • Fototropik bir mantardır
  • Yetiştirme teknikleri, Agaricus türlerinin (genelde kültür mantarı deyince akla gelen beyaz şapkalı mantarlar) yetiştiriciliğine göre daha basit ve masrafsızdır.
  • Yetiştirme ortamı olarak, fermente olmamış bitki materyali kullanılır.
  • Üretiminde, düşük maliyetli yatırımlara ve başlangıç girdilerine ihtiyaç duyulur.
  • Hastalık ve zararlılar açısından, Agaricus bisporus kadar hassas değildir.
  • Kullanılan yetiştirme ortamı, üretim periyodu sonunda büyükbaş hayvan beslenmesinde kullanılma imkanı vardır.
  • Ağaç kütükleri ve Substrakt (Saman substraktı veya suni kütük) üzerine aşılanarak yetiştirilebilir
  • Substrakt   hazırlanmasında tüm bitkisel atıklar kullanılabilir. Ancak kolay ve istenilen miktarda bulunabilen buğday yada çeltik sapı kullanımı yaygındır.
  • Substrak üzerinde üretim kapalı, kontrollü koşullarda yapılan bir üretimdir. Ticari üretimi substrakt üzerinde yapılır.
  • Ekimde kullanılan misel miktarı, genellikle yaş ortam ağırlığının %1.5-3 kadardır. Bu oran %5 i geçmemelidir.
  • Misel  ekilmiş ortamlar plastik torbalara veya plastik kasalara doldurulur.
  • Misel  ekilmiş kasalar veya torbalar misel ön gelişme döneminin tamamlanması için tür ve çeşit özelliğine bağlı olarak genellikle, 25 ºC lık ve %85-95 oranında nem içeren karanlık odalara yerleştirilir. Bu dönemde ışığa gerek yoktur. Şartlar sağlandıktan sonra, türlere göre değişkenlik göstermekle birlikte 12-30 gün içerisinde misel gelişimi tamamlanır
  • Misel ön gelişme dönemi tamamlandıktan sonra, plastik torbalarda delikler büyütülür. Kuluçka dönemi sonunda sıcaklık, türlere bağlı olarak P. ostreatus türü için 15 ºC indirilir, diğer türler için ortalama olarak 20-25 ºC de tutulur.
  • Üretim alanlarında aydınlatmaya gerek vardır. Gün ışığı almayan alanlarda aydınlatma floresan lambalar ile sağlanır. Ürün döneminde ortam nemi % 75-90 arası olmalıdır.
  • Genel olarak hasat büyüklüğü ve zamanı, mantar şapkalarının el ayası şeklinde tamamen açıldıktan sonra, kenarlarının dışa kıvrılmaya başlamadan önceki düzgün, taze ve diri konumudur. Bu durumdaki mantarlar ortama zarar vermeden koparılmalı yada kesilerek alınmalıdır.
  • Hasat süresi 6-12 hafta arası değişebilmektedir.
  • Yeterli ışıklandırma yapılmadığı takdirde şapkalar küçük ve kalın olmaktadır. Ayrıca, yetersiz ışıklandırmada, tipik tür ve özelliğini gösteren renk oluşumunu da engellenmektedir.
  • Yetersiz nemde oluşan mantarcıklar ise kuruyarak gelişememektedir.
  • Yetersiz havalandırmada da mantarlarda sap uzaması ortaya çıkmakta ve mantarlar büyüyememektedir.
  • Pleurotus’lar hastalık ve zararlılar açısından Agaricus’lara göre oldukça dayanıklı türlerdir. En önemli zararlıların başında sinekler gelmektedir.

Buna karşıda tedbir amacıyla flaş aralarında haftada 1 defa ergin öldürücü bir                    insektisit ile üretim odaları koruyucu amaçla ilaçlanmalıdır.

  • Bu mantarlar için ambalajlamanın önemi büyüktür. Çünkü  bu türde şapkalar açık olduğu için lameller zarar görebilir buda mantarın görünümünü olumsuz yönde etkiler. Mantarın zedelenmemesi için lameller alta gelecek şekilde kaplara yerleştirilmelidir

Daha detaylı bilgi için bize ulaşın…